Jij en ik hebben het getroffen. Wij hebben overduidelijk cultureel benul, weten een filmhuisfilmpje wel te waarderen, hunkeren naar de nieuwe Leon de Winter en gaan nog wel eens naar een lezing over iets interessants (haha). Laat ik er niet omheen draaien: jij kiest je pad, jij hoeft niet zo nodig te worden bestookt met onzin. Zonder neerbuigend te doen, kunnen wij, met z'n allen, toch wel zeggen dat J-Lo en Britney meer iets is voor andere mensen, die wij op onze beurt niet lastig vallen met intelligente muziek van bijvoorbeeld Radiohead.
Helaas, was het maar zo mooi, want het is toch om je kapot te schamen dat een band als Radiohead nog steeds cd's verkoopt? Voel je aangesproken: wat bezielde je toen je die nieuwe drol van Radiohead ging kopen? Je dacht toch niet 'hè lekker, weer een avondje luisteren naar dat hinderlijke gejammer van die vieze zanger en z'n flegmatieke vriendjes'? Of wel soms?
Echt, het is werkelijk walgelijk wat daar gebeurt. Ik wil je waarschuwen en behoeden voor gezichtsverlies. Het kwalijke is namelijk, dat de Radiohead-fan wordt gepakt op zijn vileine fatterigheid. Dat klinkt je misschien in de oren als een klap met de vlakke hand op een grote meloen, maar het ís wel zo. Radiohead wordt door het hitparadevolk moeilijk en onzinnig gevonden en juist dat onbegrip van simpele zielen, sterkt de Radiohead-fan in zijn geloof dat hij zich verder heeft ontwikkeld dan de rest. Dat heeft 'ie blijkbaar nodig. Dus gaat zo'n type druk lopen doen in trendy cafés en roept 'ie dat het concept van Amnesiac consistenter is dan van de nieuwe plaat. OK loser. Aanschouw de doelgroep: een sneu clubje met een lachwekkende overeenkomst. Types die denken dat ze de wereld doorhebben, omdat ze te vaak de verkeerde kant op kijken. Daar wil jij niet bijhoren, dat weet ik zeker.
Het is allemaal bedacht door slimme marketingmannetjes. Zij liepen wel eens in het veld om trends te spotten en wat bleek? Er is een niet onaanzienlijke doelgroep zonder 'eigen' muziek: een bonte verzameling mensen wars van idolatie, een groep die zich niet zo makkelijk laat inpakken, redzame types die zelf wel uitmaken wat ze willen en mooi vinden. Kortom, een lastig te bereiken groep. Denken, denken, denken, de marketingmannetjes dachten wat af. Het resultaat was verbluffend: antihelden, antimuziek en een antihouding. Dat is wat de doelgroep wil: geen plastic mensen, geen poppenkast. Het castingbureau dat ons New Kids on the Block en Take That gaf, vond in het archief onder 'overigen' een paar geschikte types. Zij waren aanvankelijk huiverig voor het plan, maar nadat ze hadden bedongen dat ze hun uitkering mochten behouden, deden ze mee. Niet gek bedacht, want een vast inkomen geeft toch een stukje extra zekerheid in moeilijke tijden.
De zanger gaat verplicht aan de kalmeringstabletten, omdat de doelgroep hem anders niet echt vindt. Het pakt vreselijk uit. Drie woorden uitrekken zodat ze in een minuut passen, man, ga je schamen. Vind je 't gek dat 'eenzaamheid' een belangrijk thema in hun muziek is. Als ik zo langdradig en saai zou zijn, had ik ook geen vrienden.
Zingt hij, dan zie je slijmdraden in zijn mondhoeken. Dat is emotie en niet gericht op de gladde massa die alleen maar mooie plaatjes wil. Het is commercieel dus niet interessant, denkt de Radiohead-aanhanger, die het bewust opzichtig gebrachte marketingtruukje doorziet. Eindelijk! Iets dat anders smaakt dan de uitgekauwde eenheidsworst. Ik ga voor Radiohead, het statement tegen Idols en bakvissengebubbel. Wat de Radiohead-fan in zijn oneindige gelukzaligheid vergeet, is dat hij is ingepakt door de BV Marktonderzoek.
Het gaat verder: Radiohead laat de 'verstikkende' liedstructuur los en kiest voor epistels van gerust een kwartier. Ook een statement tegen iets. Alsof ze bang zijn dat meneer Slakkenspoor zijn aardzucht niet kwijt kan in de gangbare drie minuut dertig. Dan valt een kwartje en krijgen de kritische fans een waas voor ogen: de radio, met zijn infantiele deunerie, verwaarloost de goeie muziek omdat ze in Hilversum het lef niet hebben een kwartier lang Radiohead te draaien. Nee, God zij gedankt, zeg! Er is een grens aan het betamelijke. Dan richt je maar een piratenzender op in je vrije tijd.
Radiohead is een geslaagde marketingstunt. Het houdt de angry muziekliefhebber scherp en volgzaam. Af en toe krijgt hij een snoepje, als beloning voor zijn kunstje. Boos wezen op de muziekwereld namens diezelfde muziekwereld. Ze lachen zich slap, man. Laat ik het zo zeggen: áls ik een fan van Radiohead zou zijn, dan zou ik me ontzettend verneukt voelen door de muziekwereld. Dacht je je te verheffen, kom je zelf als gefopte uit de bus. Oh, wat zou ík balen, zeg, als ik fan was van Radiohead.
Hoe dan ook, Thom Yorke en de zijnen deugen niet. Een heleboel mensen vinden dat ook en anderen vinden dat niet. Die zouden elkaar kunnen tegenkomen in een café en daar over Radiohead kunnen discussiëren. Dat zou mooi zijn. Dan leeft muziek tenminste weer onder de mensen, en dat is goed, want een leven met Radiohead is net zo goed geen leven.

TERUG